ابراهيم عاملي ( موثق )
165
تفسير عاملي ( فارسي )
سخن بدرازا كشيده شده است كلمه ى مقيمين منصوب شده است به صورت مدح و ستايش و اختصاص . و هم آنها گفتهاند : در كلام مفصلَّى كه ستايش يا نكوهش باشد ، اعراب صفات اوّل را با وسط مختلف تلفّظ ميكنند و باز صفات آخر را بمانند اعراب اوّل تلفّظ ميكنند مثل اين آيه « وَالْمُوفُونَ بِعَهْدِهِمْ إِذا عاهَدُوا وَالصَّابِرِينَ فِي الْبَأْساءِ » . عدّه اى ديگر گفتهاند كلمه ى « الْمُقِيمِينَ » معطوف و مربوط است به جمله ى « بِما أُنْزِلَ إِلَيْكَ » و مجرور است بتبعيّت « ما » و معنى آن چنين است : مؤمن هستند به آنچه بر تو نازل شده است و مؤمن بإقامت صلات و انجام نماز هستند . و بعضى گفتهاند : جمله به اين طور تجزيه مىشود « لكن الرّاسخون في العلم منهم و من المقيمين الصّلوة » و عدّه اى ديگر گفتهاند : بايستى به اين صورت معنى شود « يؤمنون بما انزل اليك و الى المقيمين الصلاة » . و اين دو صورت نزد عرب ناپسند است ، چون عرب كلمه را مجرور تلفّظ نميكند باعتبار حرف جرّ تقديرى فرضى . و چون نقل كردهاند كه ابىّ بن كعب « و المقيمين » با يا قرائت ميكرده است و در مصحف او هم اين طور نوشته بوده است ، و اگر غلط از نويسندگان بود بايستى قاريهاى اصحاب پيغمبر ( ص ) و ديگران مردم را باشتباه نويسندگان متوجه مىكردند . پس معلوم است كه همين قرائت صحيح است و نويسندگان اشتباه نكردهاند و معنى جمله ها چنين خواهد بود : اى محمّد ، مؤمنين به تو و قرآن تو ايمان دارند و به آن كتب آسمانى كه پيش از تو نازل شده است و نيز مؤمن هستند به آن ملائكه كه مقيمين الصّلاة هستند و نماز را به پا ميدارند . آنگاه دنباله ى سخن را برمى - گردانيم براسخين در علم تا اين طور معنى شود ، لكن از اين مردم ، كه راسخ در علم هستند ، و مؤمنين بكتابهاى آسمانى و دهندگان زكات و مؤمنين به خدا و روز قيامت براى آنها مزد بزرگى آماده شده است . ابو الفتوح : بر آنها كه كلمه ى « مقيمين » را منصوب بمدح دانستهاند ، اعتراض شده است كه در كلام عرب فصيح پس از تكميل جمله ، ممكن است كلمه ى منصوب